رزمنده های خواننده ، خواننده های رزمنده

سی سالگی دفاع مقدس ( 1 )

 

گزارش اختصاصی از حضور اهالی موسیقی در جبهه های جنگ تحمیلی

 

رزمنده های خواننده ، خواننده های رزمنده

 

 

به مناسبت سی امین سالگرد هفته دفاع مقدس ، مطالب و گزارشهای اختصاصی دررابطه با پیوند موسیقی و دفاع مقدس از امروز تا پایان هفته آینده در این وبلاگ منتشر خواهد شد .

 

******************************

 

روز 31 شهریور به یکباره ایران وارد جنگی شد که کشور همسایه آن یعنی عراق بر آن تحمیل کرد . شاید کسی درآن روزهای نخست هرگز فکر نمی کرد این نبرد نابرابر 8 سال به طول بیانجامد . در این 8 سال قشرهای مختلف جامعه به جبهه های نبرد اعزام شدند و از کشور خود دفاع نمودند . در واقع تمامی آنهایی که در ایران زندگی می کردند به نوعی با این جنگ در ارتباط بودند و با آن درگیر شدند .

در گزارشی که در ادامه ملاحظه خواهید فرمود به موضوعی پرداخته ایم که کم تر و در بخشی شاید هرگز به آن تاکنون پرداخته نشده است .

 در بخش نخست به حضور اهالی موسیقی کشور در مناطق عملیاتی 8 ساله دفاع مقدس می پردازیم که جهت روحیه دادن به رزمندگان در جببه ها حضور می یافتند و با هنر موسیقایی خود دین خود را به میهن ادا می کردند .

 

حدود یک سال و نیم از زمان انقلاب اسلامی در کشور می گذشت و ایران دچار دگرگونیهای فراوانی شده بود که یکی از آنها هنر و به خصوص موسیقی بود. به مقوله موسیقی با چشم تردید نگاه می شد و هنوز هنرمندان در سردرگمی به سر می بردند. موسیقی پاپ تقریبا تعطیل شده بود ، گرچه آثار محدودی در این مدت تولید شده بود ولی عملا این نوع موسیقی به کناری گذاشته شده بود و تعداد زیادی از هنرمندان موسیقی پاپ یا به خارج از کشور مهاجرت کرده بودند و یا به مرور این کار را انجام می دادند و آن گروهی هم که مانده بودند سکوت اختیار کرده بودند .

با شروع جنگ تحمیلی مسئولان به صرافت افتادند و تصمیم گرفتند نوعی از موسیقی جهت پیشبرد اهداف در این زمینه تولید شود . پس عملا ما در این دوره با موسیقی سنتی و البته در فضای گسترده تر و ملموس تر با موسیقی هایی حماسی که سرود نامیده می شدند مواجه می شویم . گرچه در این اثنا موسیقی های محلی و کودکان نیز تولید می شود که با همان ساختار موسیقایی ذکر شده می باشند . البته شاخه دیگری به نام مداحی نیز رونق فراوانی پیدا کرد و توانست به عنوان انتخاب اول جایگاه مهمی پیدا نماید .

 

خواننده های رزمنده :

 

پس از مدتی که از شروع جنگ می گذرد تصمیمی اتخاذ می شود مبنی بر حضور خواننده های موسیقی جهت فعالیت در پشت جبهه ها و حتی مناطق عملیاتی ، و بر همین مبنا تا پایان دفاع مقدس تعدادی از خوانندگان و نوازنده ها به جبهه ها اعزام می شوند .

از جمله خوانندگانی که طی 8 ساله دفاع مقدس به جبهه ها اعزام شدند و برنامه های هنری خود را با امکانات محدود و خطرات فراوان انجام دادند می توان به این هنرمندان اشاره نمود :

 زنده یادان : حسین سرشار ( خواننده اپرا ) – رضا منفرد ( خواننده سنتی ) – منوچهر طاهرزاده ( خواننده پاپ ) وهمچنین اسفندیار قره باغی ( خواننده اپرا ) – رشید وطندوست ( خواننده اپرا ) – محمد گلریز ( خواننده سنتی ) – مهرداد کاظمی ( خواننده پاپ و سنتی ) – جهانگیر زمانی ( خواننده سنتی ) – مهدی نیکنام ( خواننده اپرا ) – جلال الدین محمدیان ( خواننده سنتی ) – حسام الدین سراج ( خواننده سنتی ) – منوچهر گودرزی ( خواننده سنتی ) – جمشید جم ( خواننده پاپ )  -  قاسم رفعتی ( خواننده سنتی ) - همایون رحیمیان ( آهنگساز ) – محمد بیگلری پور ( آهنگساز ) و محمد رضا لطفی ( نوازنده و آهنگساز ) .

 

در ضمن درطول آن سالها ارکستر سمفونیک تهران نیز برنامه هایی را در آن مناطق اجرا می کرد که از آن گروه نوازنده ها می توان به : علیرضا خورشید فر ( نوازنده کنترباس ) - بهمن پورقناد ( نوازنده فاگوت ) – رحیم بقایی – مرحوم میردادیان – امیر بهشتی – منوچهر پناهی نژاد – ناصر ایران پور ( نوازنده فلوت ) - محبی و ...اشاره کرد .

 

برخی استانهای درگیر جنگ نیز هنرمندان خود را به مناطق جنگی می فرستادند تا برای رزمندگان به اجرای برنامه بپردازند .

مانند گروه موسیقی لرستان که به مناطق جنگی اعزام می شدند و برنامه اجرا می کردند .گاهی نیز این اجراها به قیمت جان آنها تمام می شد و دچار حادثه می شدند . مثلا همین  گروه به ایلام اعزام شدند و بر اثر حمله به مینی بوس آنها دو تن از اعضای گروه به شهادت رسیدند و بقیه اعضای گروه نیززخمی شدند. از خوانندگان آن گروه می توان به ضرغام سپهونی اشاره نمود . ازدیگر خوانندگان محلی خوان لرستان که در مناطق جنگی به اجرای برنامه پرداختند می توان به بهمن اسکینی ، فضل اله صفاری ، حجت اله ضیایی و ... اشاره کرد .

 

بزرگمردان کوچک :

 

در سالهای دفاع مقدس گروههای سرود دانش آموزی نیز به مناطق عملیاتی به خصوص غرب کشور اعزام می شدند و در آن فضای سراسر خون و آتش به اجرای برنامه می پرداختند . مثلا گروه سرود دانش آموزان لرستان که از بچه های 9 تا 12 ساله تشکیل شده بود و با عنوان جنگ جنگ تا پیروزی شناخته می شدند به مدت 1 ماه در مناطق جنگی به اجرای سرود می پرداختند . تک خوان آن گروه خاطره انگیز باقر بیرانوند بود .

. از اعضای آن گروه می توان به شمس اله هنامی که آن روزها 11 ساله بود وبه عنوان تک خوان فعالیت می کرد ، اشاره نمود . شایان ذکر است در حین یکی از اجراها دشمن حمله می کند و بچه های گروه هراسان پناه می گیرند .

 

مداحان ؛ صداهایی فعال و تاثیرگذار

 

علاوه بر خوانندگان و نوازندگانی که در مورد آنها توضیح دادیم به مداحانی می رسیم که در زمان 8 ساله دفاع مقدس جزو تاثیرگذارترین و بلندترین صداهایی بودند که نقش مهمی را تهییج و آرامش رزمندگان ایفا می کردند .

در این مدت حدود 17 مداح فعالیت چشمگیری داشتند و همچنین بیش از 180 نوحه در ایام دفاع مقدس در جبهه ها اجرا شد ، که در این بین سه چهره که هر سه نیز خوزستانی بودند موفق تر ظاهر شدند که عبارت بودند از : صادق آهنگران – غلامعلی کویتی پور و حسین فخری .

نکته جالب این جا بود که این سه مداح خود نیز نظامی بودند . این سه تن که هر سه از صداهای جذابی نیز برخورداربودند به خصوص این مورد در فخری نمود بیشتری داشت ، کارهای مختلفی را اجرا کردند که برخی از آنها شهرت افزون تری نیز پیدا کردند و پس از جنگ نیز به انحای مختلف با موسیقی اجرا شدند .

 

 

رزمنده های خواننده

 

 

همانطور که پیش از این نیز گفته شد در زمان دفاع مقدس قشرهای مختلف جامعه برای حراست از میهن در جبهه ها حضور یافتند . از نوجوان 12- 13 ساله گرفته تا پیرمردهای 70 ساله .

در این قسمت به معرفی چهرهایی می پردازیم که به عنوان رزمنده در مناطق عملیاتی شرکت کردند و سالیان بعد به جرگه هنرمندان عرصه موسیقی پیوستند .

در این فهرست نام این هنرمندان به چشم می خورد :

 

لطیف کاظمی - حسین زمان – علیرضا عصار – امیرتاجیک – محمد خاکپور – فریدون بیگدلی – عرشیا – مجتبی کبیری – هومن بختیاری – حمید تقدسی -  فرزام رحیمی ( خواننده ای که چند سال پیش به آمریکا مهاجرت کرد ) – شهریار کهن زاد ( به عنوان پزشک وظیفه در لشکر 84 خرم آباد خدمت می کرد ) – سعید شنبه زاده ( نوازنده ای که چند سال پیش به فرانسه رفت ) – وحید امیری ( شاعری که یک آلبوم پاپ را به عنوان خواننده در بازار دارد ) – سعید حبیبی ( نوازنده گیتار ) – ایرج قنبری - خلیل جوادی و جبار کاکایی ( شاعر و ترانه سرا ).

 

همچنین در بین خوانندگانی که اکنون در لس آنجلس به فعالیت می پردازند نیز به 3 اسم برمی خوریم : علی هاتفی – امید سلطانی و مهرداد آسمانی .

 

اما چند خواننده نیز در جنگ مجروح شدند و در حال حاضر جزو جانبازان محسوب می شوند : احمد یاسر ( تخریب چی زمان جنگ ) – سعید شهروز ( ترکش هایی هنوز در بدن وی موجود است ) و داوود ملکی .

در ضمن رضا سقایی خواننده محلی خوانی که چند ماه پیش درگذشت در اواخر جنگ و در حمله هوایی به شهر ازنا از ناحیه سر مجروح گشت .

مصطفی جاویدان که همه با نام درویش جاویدان وی را می شناسند به همراه پدرش در مناطق عملیاتی حاضر شد و بر اثر موج انفجار 6 سال دچار نسیان و فراموشی گشت که در سال 69 بهبودی خود را به دست آورد .

فرهاد چهرقی خواننده ای که چند سال پیش آلبومی پاپ با صدای وی منتشر شد جزو مفقودالاثر ها ی جنگ بود و در سال 69 به همراه آزادگان به کشور برگشت .

 

خانواده شهدا :

 

در این بخش به هنرمندانی می پردازیم که جزو خانواده شهدا محسوب می شوند و در ایام جنگ عضوی از بستگان خود را از دست داده اند :

حسین زمان برادر دو شهید است . همچنین خوانندگانی چون : داوود حیدری – زنده یاد جهان قشقایی ، حمید غلامعلی و مجید رضا زاده یک برادر خود را در زمان جنگ از دست داند . در ضمن محسن یگانه و فرید نظارت  نیز فرزند شهید می باشند .

 

به طور قطع و یقین هم در بخش نخست دیگر هنرمندانی بوده اند که به اجرای برنامه در مناطق عملیاتی پرداخته اند و هم در قسمت دوم هنرمندان دیگری هستند که زمان جنگ به جبهه ها اعزام شده اند و اکنون به جامعه موسیقایی کشور تعلق دارند . ولی چون به این موضوع به صورت کامل و جدی پرداخته نشده است نمی توان آمار کاملی را در این زمینه عنوان کرد . به هر حال این گزارش حاصل چندین سال تحقیق نگارنده در مورد این موضوع بوده است و برای نخستین بار است که با این حجم چنین گزارشی منتشر می شود . امیدوارم دیگر هنرمندانی که جزو این فهرست می باشند و نامشان ذکر نشده است با ذکر زمان و مدت حضور خود در جببه های جنگ تحمیلی ، جهت تکمیل ساختن این فهرست ما را یاری نمایند .

 

 

 

/ 2 نظر / 17 بازدید

سلام دوست عزیز. میشه اطلاعاتی درباره‌ی درویش جاویدان بدید؟ آیا ایشان همان کسی هستند که ترانه‌ی به من نگو دوست دارم که داریوش خونده رو سرودن؟ آیا ایشون همون کسی هستن که شهید آوینی در مطلبی اشاره کردن که گوگوش از مریدان‌ش بوده؟ یا صرفا یک تشابه اسمی‌ست؟

با سلام سرود جنگ جنگ است را محمدعلی قدمی خوانده نه اکبر قدمی اصلاح شود 2-محمدعلی قدمی جزو خوانندگانی بود که در جبهه سرود سلاح را برگیریم را برای رزمنده ها می خواند واز تلویزیون هم چندین بار پخش شده که از روی بی انصافی وبی توجهی هیچ اسمی از ایشان نیاوردید در عوض نام کسانی را آورده اید که بعضی هایشان اصلا حس و حال جبهه رفتن نداشتند