رویدادهای موسیقی پاپ ایرانی


+ آواها و نواهای جبهه

سی سالگی دفاع مقدس ( 2 )

 

مروری بر آثار و فعالیتهای اهالی موسیقی در 8 سال دفاع مقدس

 

آواها و نواهای جبهه ( قسمت اول )

 

 

پیش از این نیز گفتیم که اهالی موسیقی در سالهای جنگ تحمیلی حضوری فعال در جبهه ها داشتند و بعضا با حضور فیزیکی خود و چه با ارائه آثار هنری ، سعی در پررنگ ساختن نقش خود در این حماسه داشتند .

در این گزارش که در دو قسمت تنظیم شده است به فعالیتهای چهرهای موسیقی کشور در ایام دفاع مقدس می پردازیم و همچنین شاخص ترین آثار تولید شده طی 8 ساله جنگ را با ذکر جزییات معرفی می کنیم .

 

 

روند تولید آثار موسیقایی ویژه دفاع مقدس پس از افتتاح رادیو جبهه در سال 1364 سرعت بیشتری گرفت و با توجه به نیاز این شبکه رادیویی جهت پخش موسیقی های حماسی ، واحد موسیقی صدا و سیما آثار فراوانی را در این رابطه تولید کرد.

 

خجسته باد این پیروزی

 

شاخص ترین قطعه موسیقایی ساخته شده در جنگ که با خاطرات فراوانی نیز همراه است به طور قطع و یقین قطعه ( خجسته باد این پیروزی ) می باشد . این کار پیش از آزاد سازی خرمشهر ساخته شده بود و پس از اینکه در خرداد 1361 این شهر آزاد گشت این قطعه پخش شد و تا پایان جنگ به خصوص در پیروزیهایی که رزمندگان به دست می آوردند بارها از صدا و سیما پخش گردید . محمد گلریز خواننده این قطعه بود . حمید سبزواری به عنوان شاعر ، احمد علی راغب در مقام آهنگساز و همچنین مجتبی میرزاده نیز آن را تنظیم کرد . این تیم چندین کار دیگر را نیز در همین زمینه تولید کردند .

محمد گلریز از شاخص ترین خوانندگان این دوره 8 سال محسوب می شود والبته خود نیز به مناطق عملیاتی اعزام می شد و به اجرای برنامه می پرداخت . وی 43 قطعه ویژه دفاع مقدس اجرا کرده است .ای جانباز یکی دیگر از آثار مشهور گلریز می باشد .

سرود «ای شهیدان خدایی ـ نامتان پاینده بادا / در دیار آشنایی ـ عیشتان فرخنده بادا» با صدای گلریز و با شعر استاد علی معلم و آهنگسازی احمد علی راغب و تنظیم فریدون شهبازیان یکی از سرودهایی بود که به شهدای انقلاب تقدیم شد و یا سرود «من ایرانی‌ام آرمانم شهادت» با شعری از شادروان سپیده کاشانی و آهنگسازی آقای محمد علی کیانی نژاد یکی دیگر از آثار شاخص این خواننده با سابقه می باشد .

 

قره باغی ، رکورد دار اجرا

 

از دیگر خوانندگان فعال جنگ می توان به اسفندیار قره باغی اشاره کرد . صدایی اپرایی که با خواندن کارهای حماسی و سرود مانند توانست با اجرای 847 قطعه به عنوان پرکارترین خواننده زمان جنگ نام خود را مطرح نماید . در ضمن نخستین سرودی که در روزهای آغازین جنگ تحمیلی ساخته شد ، بسیجی نام داشت که توسط قره باغی اجرا شد . راغب آهنگساز این قطعه بود و سبزواری شعر آن را سروده بود .

 

جنگ جنگ تا پیروزی

 

دیگر خواننده اپرا خوان ، رشید وطندوست می باشد که وی نیز انتخاب مناسبی برای اجرای کارهای ارکسترال و حماسی به شمار می رفت . قطعه معروف جنگ جنگ تا پیروزی با صدای وطندوست ، شعری از علی سبزواری و آهنگسازی حشمت اله سنجری توسط ارکستر سمفونیک تهران اجرا شد .

 سرودهایی چون"دشمن سحر" با تنظیم فریدون شهبازیان، "وراثت صالحان" ساخته رضا ملکی ، "بردشمن پیروزیم" ساخته اسماعیل کلانتری و همچنین سرود"خرمشهر" به آهنگسازی ارسلان کامکار از دیگر آثار رشید وطندوست می باشد .

ای مهدی صاحب زمان

 

قطعه فوق نیز توسط مهدی شمس نیکنام در ایام دفاع مقدس اجرا گردید .

 

ای بسیجی

 

این قطعه و کاروان با شعری از سعدی و موسیقی حسن ریاحی مشهورترین آثار مهرداد کاظمی هستند که در زمان جنگ تحمیلی خوانده شده اند . نوای چاووش با شعری از شاهرخی و موسیقی محمد رضا احمدیان - شهید وطن : آهنگی از اکبر پور ، تنظیم : شهبازیان و شعری از حمید سبزواری از دیگر آثار کاظمی هستند .

 

بسیجی پیر میدان دار عشق

 

منوچهر طاهرزاده خواننده ساکن کرمانشاه بود و در ایام دفاع مقدس ضمن حضور در مناطق عملیاتی چندین اثر را اجرا نمود که مشهورترین کار وی ( بسیجی پیر میدان دارعشق ) می باشد .

 

بلند آسمان جایگاه من است

 

بلند آسمان جایگاه من است ، نام سرود مشهوری است که مختص شهدای نیروی هوایی است . این قطعه مشهور توسط بهرام گودرزی اجرا شد .

 

همپای جلودار

 

سال 1360 حوزه هنری چندین آلبوم با عنوان نینوا را با صدای حسام الدین سراج تولید کرد که دو آلبوم 1و 2 بیشتر با فضای جبهه ها سنخیت داشت .  قطعه همپای جلودار با  آهنگی از سراج ، شعرحمید سبزواری ، دکلمه فرج اله سلحشور و صدای سراج بسیار مشهور شد .

شهر خون دیگر اثر معروف سراج در این مجموعه بود . 

 

دایه دایه وقت جنگه

 

هنرمندان لرستانی نیز طی آن سالها به تولید آثاری در زمینه مقاومت ، دفاع و پیروزی می پرداختند . محمد میرزاوندی خواننده ای از خطه لرستان بود که ضمن حضور در جبهه ها چند قطعه ویژه را اجرا کرد . کارهایی مانند : تا نفس دارم می جنگ – سوار – کم بو دیره – می مانم – شوق جبهه و قطعه مشهور دایه دایه وقت جنگه ، را که قبل از انقلاب رضا سقایی اجرا کرده بود و این بار با صدای میرزاوندی جلوه دیگری پیدا کرد .

همچنین هنرمندانی دیگر چون : درویش رضا منظمی – فرج علیپور – بهمن اسکینی – حجت اله ضیایی – علی اکبر شکارچی – ایرج رحمان پور- غلامرضا سبزعلی و علی رضا نادری ( با اجرای د ره خاک ایرونم ) فعالیتهایی در این زمینه داشتند .

 

باز هوای وطنم آرزوست

 

کرمانشاه که آن روزها استان باختران نام داشت ، در زمینه موسیقی جنگ جزو فعالترین مراکز بود و چندین هنرمند به خلق آثاری در زمینه دفاع و مقاومت می پرداختند .در آن زمان آهنگهایی مختلف محلی با گویش کردی از مراکز باختران – کردستان – ایلام و خرم آباد پخش می شد . از جمله هنرمندان مشهور آن زمان که بعضا زیر حملات موشکی رژیم بعث به فعالیت می پرداختند، می توان به حشمت اله رجب زاده ( جزو کسانی بود که در زمان جنگ تحمیلی از طریق مرکز باختران همراه گروهی از نوازندگان به سرپرستی مسعود زنگنه به مناطق عملیاتی اعزام شد و سرودهایی مانند بازهوای وطنم آرزوست را اجرا نمود )– سهیل ایوانی – منوچهرطاهرزاده ) – مسعود زنگنه – بهزاد پورباوند – سیاووش نورپور – جمشید عزیزخانی چون : فصل آبادی – هائین خوش ) علیرضا صنعتی – خلیل چاله چاله – ابراهیم احمدی – مرحوم مسقطی و ... اشاره کرد .

 

ای برادر

 

محمد رضا لطفی جزو نوازندگان و آهنگسازان مشهور، ضمن حضور در مناطق جنگی چند قطعه خاص را تولید کرد . ای برادر – کجایید ای شهیدان خدایی – عاشقان سرمست - شهید ( شهرام ناظری ) – ظفر با اجرای ناظری و گلریز ، از جمله این آثار بودند .

 

 

نوحه ها و نوحه خوان ها

 

اندکی پس از شروع جنگ نوحه خوان هایی به مناطق عملیاتی اعزام می شدند و با اجرای نوحه هایی متناسب با آن فضا در جهت تهییج و آرامش رزمندگان نقش مهمی را ایفا می کردند . این نوحه ها که با سینه زنی رزمندگان نیز همراه بود اغلب در شبهای عملیات نمود بیشتری پیدا می کرد .

 

سوی دیار عاشقان

 

گفته می شود در 8 ساله دفاع مقدس حدود 17 نوحه خوان اصلی به فعالیت می پرداختند .

صادق آهنگران مشهورترین نوحه خوان جنگ محسوب می شد . وی اهل دزفول بود و خود نیز جزو نظامیان به شمار می رفت . اشعار نوحه های وی توسط حبیب اله معلمی سروده می شد . از جمله معروف ترین نوحه های آهنگران می توان به :( سوی دیار عاشقان ، رو به خدا می رویم – یا حسین بر حسین ها بسته و ای لشکر صاحب زمان اشاره کرد .

همچنین از دیگر آثار آهنگران می توان به ( با نوای کاروان ) – ( بحر ولای عشق او به کربلا می رویم ) ( منتظریم کی شب حمله فرا می رسد )( ای شهیدان به خون غلتان خوزستان درود ) اشاره نمود .

 

ای لشکر صاحب زمان آماده باش آماده باش

 

قطعه فوق جزو معروفترین شعارهای جنگ به شمار می رفت . این کار توسط آهنگران به صورت نوحه اجرا شد و بعدها ارکستر سمفونیک صدا و سیما  در سال ١٣۶۵نیز آن را با صدای رشید وطندوست و گروه کر اجرا کرد .

ادامه دارد ...

 

------------------------------------------------------------------------------

هشدار : استفاده از مطالب این وبلاگ به هر نحو ، بدون ذکر نام وبلاگ و مدیر آن ممنوع است .

 

 

نظرسنجی

 

اولین و تنها وبلاگ نظرسنجی موسیقی پاپ ایرانی برگزار می کند :

دوستان گرامی ؛ جهت شرکت در نظرسنجی انتخاب 10 آلبوم برتر پاپ مجاز و همچنین انتخاب تعدادی از برترین خواننده های پاپ مجاز به وبلاگ www.music82.persianblog.ir مراجعه نمایید.

 

نویسنده : alireza bahmyari ; ساعت ۳:٠۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٧/۳
comment نظرات () لینک