رویدادهای موسیقی پاپ ایرانی


+ نقدی بر آلبوم ژاکت با صدای محسن چاووشی

نقدی بر آلبوم ژاکت با صدای محسن چاووشی

 

 

دومین آلبوم رسمی محسن چاووشی به نام ژاکت اواخر بهمن ماه 88 از طریق شرکت ایران گام منتشر شد . چاووشی در این مجموعه نسبت به کار قبلی خود که یه شاخه نیلوفر نام داشت تغییراتی را انجام داده است . حضور محمد رضا آهاری به عنوان تنظیم کننده نسبت به کار قبلی کم رنگ تر است و همچنین خود خواننده تنظیم های بیشتری را انجام داده است .

8 ساز زنده در این مجموعه مورد استفاده قرار گرفته و 8 نوازنده نیز حضور دارند .

چاووشی در این مجموعه نیز همانند آلبوم پیشین بر خلاف دیگر خوانندگان از قرار دادن چهره خود بر روی کاور اصلی آلبوم اجتناب ورزیده و قسمتی از ژاکتی قهوه ای را به عنوان طرح اصلی مجموعه انتخاب کرده است . از آبی آسمانی یه شاخه نیلوفر به قهوه ای ژاکت ؛ راستی رنگ بعدی چه خواهد بود ؟

همچنین این خواننده دو آلبوم دیگر به نام های سنتوری و من خود آن سیزده ام را آماده انتشار دارد که به طور قطع زمان انتشار این دو کار مشخص نیست .

 

نگاهی به قطعه های آلبوم ژاکت :

تمامی آهنگهای این مجموعه توسط محسن چاووشی ساخته شده است .

 

1 – بازار خرمشهر : تنظیم = شهاب اکبری – ترانه = علی مهرگان

این قطعه با صدای عود و مرغان دریایی و نوای نی انبانی که کم کم واضح تر می شود آغاز می گردد . در ادامه خواننده با همان لحن همیشگی خود این ترانه بندری را می خواند . در میانه کار با صدای دوباره عود و البته کل کشیدن زنان فضای عروسی مجسم می شود . گرچه فضای موسیقی شاد است ولی خواننده با همان لحن محزون خود قطعه را اجرا می کند که نوعی تضاد را ایجاد می نماید . این کار بندری با نوای نی انبان به اتمام می رسد .

 این قطعه جنجالی ترین کار این مجموعه قلمداد می شود و بازتابهای مختلفی بین شنوندگان ایجاد کرده است . مجوز گرفتن ترانه این قطعه هم در نوع خود جالب توجه است . با توجه به اینکه خواننده جنوبی است نمی توان به وی خرده گرفت که چرا کار بندری اجرا کرده است . به هر حال این نوع موسیقی به نوعی در خون جنوبی ها جریان دارد و محبوبترین نوع موسیقی در آن سامان محسوب می شود و چاووشی خواسته ادای دینی به شهر خود بکند . اما نکته اصلی این جاست که میشد با ترانه بهتر و قوی تری این کار را انجام داد . در تنظیم هم ما با کاری کاملا معمولی برخورد می کنیم و هیچ نکته قوت خاصی وجود ندارد . در کارهای محلی باید به خصوص در اجرا و تنظیم دقت بیشتری شود تا کار به بیراهه نرود .

مدتی در لس آنجلس مد شده بود که هر خواننده ای از راه می رسید می خواست قطعه ای بندری بخواند و با تلفظی بد و کارهای چیپ این کار را انجام می دادند و با کلیپی مبتذل شاهکار خود را تکمیل می کردند . فکر می کردند با یک ولک گفتن کار بندری می شود .

همین اشتباه از اوایل سال 80 در موسیقی داخل کشور تکرار شد و کم نبودند خوانندگانی که می خواستند بندری بخوانند . که در اینجا هم عموما با کارهای ضعیفی روبرو شدیم . البته هر وقت خود خواننده های جنوبی کارهای محلی خود را می خواندند با استقبال بهتری روبرو می شدند . پس به این نکته می رسیم که برای خواندن این گونه کارها با شناخت کافی از آن موسیقی باید دست به ساخت و اجرای این گونه کارها زد .

با توجه به اینکه چاووشی خود جنوبی است و به خوبی می تواند با این لهجه این نوع موسیقی را اجرا کند باید با استفاده از ترانه ای بهتر و به خصوص تنظیم کننده ای که توانایی این کار را داشته باشد کارهای بهتری که قابل دفاع کردن نیز باشد را اجرا نماید .

 

2 – چاردیواری : تنظیم = چاووشی – ترانه = امیر ارجینی

این قطعه با صدای گیتار الکتریک شروع می شود و بعد با ریتم گرفتن موسیقی خواننده کار خود را آغاز می کند .  دراین قطعه راک خواننده ابیات را بدون وقفه پشت سر هم اجرا می کند . در میانه های کار حضور گیتار الکتریک پررنگتر می شود و دوباره خواننده در ادامه این ترانه عاشقانه را می خواند .

 

3 – اسیری : تنظیم = چاووشی – ترانه = امیر ارجینی

با صدای ساز بادی این کار شروع می شود و بعد موسیقی شلوغ تر می شود و در ادامه خواننده کار خود را آغاز می کند که حجم موسیقی کم می شود . صدای خواننده به صورت تقطیع شده در می آید که چندان مفهوم نیست که بعد به حالت عادی برمی گردد. در ادامه این قطعه ترنس ، خواننده در گام پایین می خواند که به تدریج بالاتر می خواند و در آخر با صدای ساز بادی ابتدایی این کار به پایان می رسد .

 

4 – دور آخر : تنظیم = چاووشی – ترانه = حسین صفا

این قطعه با صدای تار و همچنین گیتار الکتریک که به سولو نوازی می پردازد شروع می شود و در ادامه صدای سمپل ها افزوده می شود . در این قطعه راک پس از اورتور 35 /1 خواننده به آرامی شروع به خواندن می کند . در این کار چاووشی با تاکید شدید بر روی برخی کلمات ما را به یاد فرهاد و فروغی می اندازد . در ادامه صدای آکاردئون نیز به گوش می رسد . در این قطعه خواننده با نوع خاص خواندن حس های مختلف شادی ، ناراحتی ، تمسخر و ... را به شنونده منتقل می کند . شاید به نوعی خواننده بیش از اندازه در ایجاد حس کلمات تلاش می کند . در مجموع این قطعه جزو کارهای خوب این آلبوم می باشد .

 

5 – حراج : تنظیم = چاووشی – ترانه = امیر ارجینی

این کار با صدای نی انبان شروع می شود . در ادامه موسیقی به شکل ترنس در می آید . صدای خواننده با خش های گرامافون همراه می شود و بعد موسیقی تند تر می شود . پس از ادامه موسیقی خواننده دوباره شروع به خواندن این ترانه می کند . به نوعی ته لهجه خواننده درتلفظ برخی کلمات مشهود است ، که البته نمی توان این موضوع را عیب برشمرد و می شود به عنوان نقطه خاص صدایی آن ذکر کرد . در پایان نیز با صدای تار و خش گرامافون کار تمام می شود .

 

6 – خنده : تنظیم = محمد رضا آهاری – ترانه = حسین صفا

سولوی گیتار الکتریک آغازگر این قطعه است و در ادامه کار ریتم می گیرد . در این کار راک و در میانه ها خواننده می خواند و موسیقی دوباره پرحجم تر می شود . که این مورد دوباره تکرار می شود و با افکتی شبه موسیقایی در زیر صدا باز کار اوج می گیرد .

 

7 – کی بهت خندیده : تنظیم = شهاب اکبری – ترانه = چاووشی

این قطعه با صدای نی و بعد محلی خوانی خواننده که از دور به گوش می رسد با اجرای خواننده جدی تر می شود . در ادامه موسیقی شروع می شود و نوعی آواز کوتاه و صدای نی شنیده می شود . این قطعه هم با فضاسازی خود جنوب را یادآوری می کند . این قطعه به شدت تصویری است . در میانه کار باز هم نی و آواز به گوش می رسد . این قطعه جزو کارهای خوب این مجموعه می باشد و اجرای این نوع کلام جسارتی را هم می طلبید که خواننده این کار را انجام داده است .

 

8 – لولای شکسته : تنظیم = محمدرضا آهاری – شعر = کیکاووس یاکیده

با صدای بازشدن در، موسیقی آرامی شروع می شود و خواننده شعر سپید کوتاهی را اجرا می کند . موسیقی همچنان خلوت پیش می رود و خواننده با بانو صحبت می کند . پس از دو دقیقه موسیقی پرحجم تر می شود . این قطعه راک چندان به فضای این آلبوم نمی خورد و وصله ای ناجور محسوب می شود . کلام این قطعه هم واجد بار معنایی عمیقی نیست که بتوان از چرایی اجرای آن دفاع کرد . شاید تنها پز روشنفکرانه کافه نشینی باشد ، که در مجموع تجربه ناموفقی به حساب می آید .

 

9 – بخون امشب : تنظیم = چاووشی – ترانه = صفا

قطعه ای ترنس که فلوت حضور چشمگیری دارد . در ادامه خواننده به آرامی کار خود را آغاز می کند . همچنین از ساز عود نیز در خلال کار استفاده شده است .

 

10 – دلشوره : تنظیم = آهاری – ترانه = ارجینی

قطعه ای راک که به نوعی خواننده با صدای خود بازی می کند . به یکباره در میانه های کار با صدای افتادن سکه ای بر روی زمین فضا عوض می شود . ولی به تندی به همان روال قبلی بر می گردد . خواننده ابیاتی را به صورت متوالی اجرا می کند . در این قطعه گیتار الکتریک نقش ویژه ای دارد .

 

11 – دریاچه مرده : تنظیم = چاووشی – ترانه = ارجینی

قطعه ای ترنس که ویلن نیز آن را همراهی می کند . فضای این قطعه تلخ و سیاه است .

 

12 – ژاکت : دکلمه کوتاه 20 ثانیه ای خواننده که پایان بخش این آلبوم 52 دقیقه ای می باشد .

 

در این آلبوم محسن چاووشی در نوع خواندن خود تغییراتی را انجام داده که می توان به تاکید فراوان بر روی برخی کلمات اشاره کرد . این نوع خواندن در اجرای زنده برای وی مشکل ساز خواهد شد واجرای آن تمرکز فراوانی را می طلبد .

خواننده خواسته فضای متنوع تری را نسبت به آلبومی قبلی تجربه کند که تا اندازه ای نیز موفق بوده است .

در کارهای چاووشی ما با ترانه هایی قوی روبرو نیستیم و این می تواند یکی از ضعف های مشهود آثار وی باشد . در تنظیم های به خصوص ترنسی که در این مجموعه شنیدیم استفاده از سمپل های شبیه به هم و همچنین حاصل آن ، که کارهای معمولی می باشد  به آلبوم لطمه جدی وارد کرده است .

بیشتر قطعات یا ترنس است یا راک که همین به تنوع پذیری آلبوم خدشه وارد کرده است . در مجموع این آلبوم را می توان یک گام بهتر از کار قبلی وی دانست . البته این نکته لازم به یادآوری است  که نمی توان ژاکت را کاری شاخص در بازار موسیقی ارزیابی کرد . همچنان متاسفم بهترین آلبوم چاووشی است . به نظر می رسد این خواننده باید با آدمهای حرفه ای تر در عرصه موسیقی نیز همکاری کند و خود را محدود به این چند نفر نکند .

و در آخر باید این نکته را متذکر شوم که این آلبوم نه بهترین آلبوم پارسال بود ( به زعم هواداران دو آتیشه این خواننده ) و نه ضعیف ترین آلبوم سال ( به عقیده برخی از حرفه ای های موسیقی ) .

------------------------------------------------------------------------------

 

توضیح : نقد فوق یک ماه پیش آماده انتشار در وبلاگ بود که به دلیل برخی از مشکلات اکنون منتشر شده است . همچنین نقد دو آلبوم دیگر مربوط به سال 88 بزودی در وبلاگ قرار خواهد گرفت و پس از آن به آلبومهای منتشر شده سال 89 خواهم پرداخت .

 

 

 

دوستان عزیز ؛ جهت مشاهده نتایج نهایی نظرسنجی انتخاب برترین خواننده های پاپ مجاز 30 سال اخیر ایران به وبلاگ WWW.MUSIC82.PERSIANBLOG.IR مراجعه نمایید .

 

 

نویسنده : alireza bahmyari ; ساعت ۱٢:٤۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۱/٢۱
comment نظرات () لینک