رویدادهای موسیقی پاپ ایرانی


+ نقدی بر آلبوم فال به خوانندگی مهرداد شهسوارزاده

نقدی بر آلبوم فال به خوانندگی مهرداد شهسوارزاده

 

 

سومین آلبوم مهرداد شهسوارزاده چند هفته ای است که منتشر شده است . با صدای این خواننده پیش از این آلبومهای شوکا و دریا منتشر شده بود .

مهرداد شهسوارزاده جزو نسل اول خوانندگان جوان پاپ پس از انقلاب محسوب می شود . گرچه به دلیل اینکه وی مانند چند خواننده دیگراز تلویزیون معرفی نشد مقداری ناشناخته تر باقی ماند. البته وی پس از آن در رسانه ملی نیزحضور یافت ولی زمانی که لازم بود این کار انجام شود محقق نگردید .

در اینجا ابتدا موضوعی را شرح می دهم و پس از آن به خود آلبوم می پردازیم . شهسوارزاده در سایت خود و مصاحبه های انجام شده ، خود را نخستین خواننده پاپ پس از انقلاب می داند که آلبوم پاپ منتشر کرده است که  البته این موضوع صحیح نمی باشد .

اگر به تاریخ مراجعه کنیم خواهیم دید که از ابتدا در اوایل دهه 60 دو آلبوم پاپ با صدای جمشید جم و سیامک علیقلی به بازار آمد . پس از وقفه ای چند ساله از سال 70 هم چند خواننده قدیمی مانند : محمد نوری ، مازیار ، فرهاد و کوروش یغمایی آلبومهای پاپ منتشر کرده اند . علاوه بر این خوانندگان چند خواننده دیگر که آثارشان به صورت پاپ یا پاپ سنتی و یا پاپ – سرود بود نیز کارهایی را ارائه دادند مانند : مهرداد کاظمی ، بیژن خاوری ، حسن همایونفال و البته حمید غلامعلی که آلبوم خلیج فارس وی اثری پاپ بود و حتی برروی کاور آن نیز این مورد ذکر شده بود . همچنین تورج شعبانخانی نیز آلبوم پاپی را منتشر کرد .

اگراز این خوانندگان نیز بگذریم به آلبوم پاپ تمام دریا می رسیم که مجموعه ای شامل دکلمه و صدای خواننده بود که با صدای پدرام مرندیز منتشر شد و بین این آلبوم و شوکا بیش از 150 آلبوم مختلف مجوز گرفته اند . پس با این موارد اگر آثار قبلی را نادیده بگیریم اولین آلبوم پاپ مجاز پس از انقلاب و با صدای خوانندگان تازه کار پدرام مرندیز می باشد و پس از آن شوکا در اوایل سال 77 منتشر شد .

شهسوارزاده همچنین در سال 74 تیتراژ پایانی برنامه ای تلویزیونی را خوانده است ولی چون این اثر را خیلی ها نشنیده اند که واقعا پاپ بوده یا خیر، ولی به هر حال پیش از وی هم قطعات پاپ با صدای خوانندگان دیگر پخش شده بود پس در این مورد هم نمی تواند خود را نخستین شخص در این عرصه بنامد .

این توضیحات فقط به خاطر این بود که وی در آلبوم دریا به این نکات اشاره کرده بود و در برخی نشریات بازتاب داده شده بود و چون معتقدم همیشه باید حقیقت گفته شود این توضیحات را اعلام کردم و گرنه اینکه وی یکی از اولین هاست شکی نیست .

اما آلبوم فال : طرح کاور این مجموعه چهره ای از خواننده است که اسبی را در دست دارد و این تصویر در ته یک فنجان قرار داده شده است و با مضمون نام آلبوم که فال است همخوانی دارد . در کل طرح شیک و جالبی است . البته نام آلبوم چندان نام جالبی نیست و می توانستند نام بهتری برای آن انتخاب کنند .

در این آلبوم امیر عبدالله خواننده ای که عربی هم می خواند در سه قطعه خواننده میهمان است . دو دستخط از مرحومان بابک بیات به عنوان یکی از آهنگسازان آلبوم و مسعود رسام مشاور هنری آلبوم در داخل کاور قرار داده شده است .

تعداد زیادی نوازنده و همچنین سازهای مختلفی در این آلبوم مورد استفاده قرار گرفته که البته بیشتر آنها مربوط به قطعه شوکا است که این قطعه دراولین آلبوم این خواننده با نام خود شوکا در سال 77منتشر شده است که مجموعه ای شامل دکلمه و صدای خواننده می شد و دوباره در این مجموعه جای گرفته ، پس اگر این ترک را فاکتور بگیریم سازهای زیادی مورد استفاده قرار نگرفته است و فقط چند ساز و نوازنده در این آلبوم استفاده شده است .

 

در زیر قطعات آلبوم را مورد بررسی قرار می دهیم :

 

1- فال : شاعر = لیلا رضایی و سعید عبدالله – آهنگ = امیر عبدالله -تنظیم = شهاب اکبری

مضمون این کار در مورد فال قهوه است . بعضی ها به چه چیزهایی اعتقاد دارند !!! این قطعه به صورت عربی و فارسی است . ابتدا با صدایی مبهم شروع می شود و پس از آن بلافاصله با آغاز موسیقی امیر عبدالله به صورت عربی می خواند که انصافا هم بهتر از فارسی این کار را انجام می دهد . امیر عبدالله خواننده باسابقه ای است که گرچه پدر و مادرش ایرانی هستند ولی در کویت به دنیا آمده و تا مدتها در آنجا زندگی کرده و چند سالی است ساکن ایران است . وی با توجه به اینکه اصالتا جنوبی است چندین سال نیز در چند شهر جنوبی زندگی کرده است . دو آلبوم عربی در کشور کویت منتشر ساخته و آلبوم غصه نخور را هم 5 سال پیش در ایران به بازار فرستاد . همکاری این دو خواننده جنوبی از زمانی آغاز شد که قطعه ای را برای روز قدس دو سال پیش آماده کردند که کلیپ آن از تلویزیون پخش شد .

به هر حال برگردیم به این قطعه ، پس از خواندن ابیاتی به صورت عربی شهسوارزاده ابیات فارسی را می خواند . این کار دارای ریتمی عربی است که ساز گیتار هم نقش پررنگی در آن دارد .

 

2-     چهار کلمه حرف حساب : شاعر و آهنگساز : ایلیا منفرد

این قطعه کاری 6/8 است که پس از اورتور 40 ثانیه ای خواننده کار خود را شروع می کند . این قطعه که نام تنظیم کننده آن ذکر نشده و به نظر می رسد خود منفرد باشد یکی از کارهای ضعیف این آلبوم می باشد . تنظیم و حتی ملودی این کار شبیه کارهایی است که در عروسی ها توسط یک ارگ نواخته می شود و قرار دادن چنین تنظیمی در این آلبوم عجیب به نظر می رسد .

 

3-     چشمون غزالی : ترانه = سعید عبدالله و مهدی رامشک – امیر عبدالله – تنظیم = شهاب اکبری

با صدای امیر عبدالله که با تیون همراه است شروع می شود . بعد از آن شهسوارزاده شروع به خواندن این قطعه شاد می کند که دارای ریتمی 6/8 است گرچه ما منتظر کاری بندری بودیم با توجه به عوامل کار ، و دوباره امیر عبدالله عربی می خواند . از ترومپت در این قطعه استفاده شده است . جاهایی که امیر عبدالله می خواند شنیدنی تر است . ملودی خوب و تنظیمی قابل قبول این کار را در این آلبوم شاخص کرده است .

 

4 – تو آسمون من ببار : ترانه = رسول ترابی – آهنگ  = محمد محمد علی – تنظیم = محمد محمد علی و شاهرخ شریفی

با صدای تکنوازی گیتار آغاز می شود و دارای ریتمی 6/ 8 است . پس از آن صدای استرینگها و بعد خواننده شروع به خواندن می کند که ترومپت وی را همراهی می کند . خواننده بدون وقفه کار خود را پیش می برد و بعد از مدتی دوباره گیتار و ترومپت قسمتهای بی کلام را همراهی می کنند . ملودی کار با تغییراتی برای صدای خواننده همراه است و گرچه مقداری تکراری به نظر می رسد ولی اجرای چندان راحتی ندارد که البته خواننده از عهده کار برآمده است .

 

5 – هم صدا = ترانه : طهمورث پور شیرمحمد و سعید عبدالله – آهنگ = محمد محمد علی – تنظیم = شاهرخ شریفی

در ابتدا صدایی می شنویم که فردی در حال جستجو دنبال شبکه ای رادیویست و پیچ را می چرخاند تا به صدای خواننده می رسد و کم کم صدا شفاف می شود . که ابتدا مهرداد و سپس امیر عبدالله به عربی می خوانند . و بعد موسیقی بی کلام کار با گیتار و ترمپت همراه است . این قطعه کاری تکنو با دو ساز گفته شده است . به صورت مرتب دو خواننده یک در میان این کار را اجرا می کنند .

 

6 – غرور شرقی : ترانه = طهمورث پورشیرمحمد – آهنگ = بابک بیات – تنظیم = محمد محمد علی

یکی از آثار اجرا نشده بابک بیات که در این آلبوم قرار گرفته است . مانند دیگر کارهای بیات کاری سنگین است . اورتور با صدای ویلن ها و درام شروع می شود و بعد خواننده کار خود را آغاز می کند . به نظر می رسد تنظیم چندان خوبی نشده است . البته این کار جزو کارهای معمولی بیات قرار می گیرد گرچه جزو کارهای شاخص این آلبوم می باشد . اجرای خواننده خوب ارزیابی می شود .

صدای درام خیلی درشت شنیده می شود و در بیشتر جاها به گوش می رسد .

 

7 – هجوم پاییز : ترانه = آزیتا قاسمی – آهنگ و تنظیم = محمد محمد علی

قطعه ای 6و 8 سنگین که با استرینگها و ویلن ها شروع می شود . اجرای سوپرانو سودابه شمس نیز در برخی جاها به گوش می رسد . این قطعه از ترانه خوبی برخوردار است . از لحاظ موسیقی این قطعه می توانست بهتر از وضعیت موجود باشد .

 

8 – چهارشنبه سوری : ترانه = مونا برزویی – آهنگ و تنظیم = محمد محمد علی

این قطعه به صورت تکنو می باشد که گیتار آن را همراهی می کند . ترانه کار قابل قبول است و مضمونی عاشقانه در پیوند با چهارشنبه سوری دارد . بیشتر از فضای سینتی برخوردار است و کلا از تنظیمی جالب برخوردار نیست و نوعی سردرگمی در آن دیده می شود .

 

9 – شوکا : ترانه = یدالله گودرزی – آهنگ و تنظیم = داریوش تقی پور

این قطعه مربوط به آلبوم شوکا است که 12 سال پیش ساخته شده است . آلبومی که این روزها نایاب است و با توجه به تعطیلی شرکت آن دیگر پخش نشد و با توجه به اینکه سی دی آن نیز هرگز منتشر نشد می توانیم این قطعه ماندنی را با کیفیت خوب بشنویم . این قطعه در کنار دریا و سفر نکن جزو شاخص ترین کارهای شهسوارزاده محسوب می شوند و کلا می توان بی خیال دیگر قطعات این آلبوم شد و در عوض چندین بار این کار را شنید . جمعی از بهترین نوازندگان ایران در این قطعه به نوازندگی پرداخته اند و از سازهای زیادی نیز استفاده شده است . قطعه با صدای ویلنسل و پیانو ، گیتار و ویلن ها شروع می شود که در ادامه زهی ها اوج می گیرند . ملودی سنگین و جدی کار به خوبی توانسته شعر را همراهی نماید . بعد با درام ، پیانو و زهی ها اورتور ادامه می یابد و همچنین پرکاشن و درام کار را جلو می برند و پس از یک دقیقه و 45 ثانیه خواننده شروع به خواندن می کند . با تاکید می خواند شوکا ببین ، امروز تنها تر از بادم و ادامه مصرع های دیگر . و بعد اورتور می آید که خود شنیدنی است و دوباره خواننده ظاهر می شود و این سیکل تکرار می شود  و شنونده غرق در موسیقی قوی این کار می شود . اگر به ملودی این قطعه توجه کنید متوجه می شوید که برای هر کلمه برنامه دارد و نوع تلفظ خواننده و تاکیدها و همچنین اجرای خواننده در گامهای مختلف این موضوع را مشخص می سازد .

نکته دیگر این است که چنین کاری چقدر در آن سالها خوب و با هدف ساخته شده و امروز پس از 12 سال همچنان شنیدنی و لذت بخش می باشد و آن چنان قوی ساخته شده که جای هیچ حرفی را باقی نمی گذارد .

به نظر من اگر شهسوارزاده کل این آلبوم را مانند شوکا با داریوش تقی پور کار می کرد نتیجه بهتری حاصل می شد . موزسینی که این روزها بیشتر برای فیلمهای سینمایی کار می کند و با چند خواننده خارجی به همکاری می پردازد و مدتی است با خواننده های پاپ کاری انجام نداده است .

 

10 – دریا : دوئت پیانو و عود با نوازندگی شهسوارزاده و امیر عبدالله

این قطعه در آلبوم دریا به آهنگسازی بابک بیات اجرا شده بود و در اینجا به صورت دوئت و بی کلام اجرا شده است .

 

در کل آلبوم فال آن چیزی نبود که از خواننده آن انتظار می رفت . خواننده خواسته کاری شاد و متفاوت با آثار قبلی خود ارائه دهد که با موفقیت همراه نبوده است . با تیمی هم که کار کرده نتیجه مناسبی حاصل نشده است . یکی از معدود موارد مثبت این آلبوم خوانندگی  خوب امیر عبدالله به صورت عربی است .

صدای شهسوارزاده صدایی غیرتقلیدی است و استایل خود را داراست و گرچه صدایی کامل نیست ولی دارای توانایی هاست که در اجرای آهنگهای اسلو بیشتر به چشم می آید . خواننده تا اندازه ای سبک کاری خود را عوض کرده که این به ضرر وی تمام شده است .

 

 

دوستان عزیز ، جهت شرکت در نظرسنجی انتخاب برترین خواننده های پاپ مجاز 30 سال اخیر ایران به وبلاگ دیگرمن به نشانی www.music82.persianblog.ir مراجعه نمایید .

 

نویسنده : alireza bahmyari ; ساعت ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/٩/٢۳
comment نظرات () لینک